Steeds meer gezinnen en bedrijven kiezen bewust voor groene stroom. Toch blijft de vraag hangen: is die stroom écht duurzaam, of koop je vooral een groen imago? Het antwoord is genuanceerder dan de meeste energieleveranciers je willen doen geloven.
Wat betekent “groene stroom” eigenlijk?
Groene stroom komt uit hernieuwbare bronnen zoals wind, zon, water of biomassa. Belangrijk om te weten: elektriciteit die op het net terechtkomt, wordt niet gescheiden van grijze stroom. Je krijgt dus letterlijk geen “groene elektronen” thuisgeleverd. Wat je wél koopt, is een garantie dat ergens evenveel groene energie werd opgewekt als je zelf verbruikt. Die garantie heet een garantie van oorsprong (GvO).
Garanties van oorsprong: niet altijd een sluitend bewijs
Elke producent van hernieuwbare energie krijgt per opgewekte megawattuur een GvO. Leveranciers kopen deze certificaten op en koppelen ze aan jouw contract. Het probleem? GvO’s zijn vaak goedkoop en worden soms afzonderlijk verhandeld, los van de werkelijke stroomproductie. Een leverancier kan dus grijze stroom inkopen en achteraf goedkope certificaten uit bijvoorbeeld Noorse waterkrachtcentrales bijkopen om zijn aanbod “groen” te labelen, zonder dat er effectief extra hernieuwbare capaciteit wordt bijgebouwd.
Waar moet je op letten als je écht duurzame stroom wilt?
- Herkomst van de certificaten: vraag of de GvO’s uit België of een nabijgelegen land komen, en liefst uit recent gebouwde installaties.
- Additionaliteit: investeert de leverancier mee in nieuwe wind- of zonneprojecten, of koopt hij enkel bestaande certificaten op?
- Transparantie: een betrouwbare leverancier toont duidelijk uit welke bronnen en landen zijn stroom komt, vaak via een jaarlijks energiemixrapport.
- Onafhankelijke keurmerken: labels zoals het Belgische “groenestroomcertificaat” van de VREG, of internationale keurmerken, geven extra zekerheid.
- Prijsverschil: is groene stroom nauwelijks duurder dan grijze? Dat kan erop wijzen dat de leverancier vooral goedkope buitenlandse certificaten bijkoopt in plaats van echt te investeren.
De rol van de VREG en energieleveranciers
In Vlaanderen houdt de VREG toezicht op de energiemarkt en publiceert jaarlijks gegevens over de herkomst van elektriciteit per leverancier. Deze cijfers zijn openbaar en bieden een goed startpunt om leveranciers onderling te vergelijken. Let niet enkel op het label “100% groen”, maar duik in de details van het energiemixrapport.
Zelf stappen zetten richting echte duurzaamheid
Wil je zekerheid dat je bijdrage effectief iets verandert? Overweeg dan een leverancier die rechtstreeks investeert in Belgische of Vlaamse hernieuwbare projecten, of combineer je groene stroomcontract met eigen zonnepanelen. Zo verklein je je afhankelijkheid van certificatenhandel en draag je rechtstreeks bij aan de energietransitie.
Groene stroom inkopen is een goede eerste stap, maar kritisch kijken naar wie je leverancier is en waar de certificaten vandaan komen, maakt het verschil tussen een symbolisch gebaar en een echte bijdrage aan de verduurzaming van ons energiesysteem.
Foto: Arndt-Peter Bergfeld via Pexels
