Steeds meer werknemers in België willen naast hun vaste job iets bijverdienen als freelancer. Of het nu gaat om grafisch ontwerp, copywriting, coaching of webontwikkeling: de combinatie van een vast inkomen met de vrijheid van zelfstandig werk spreekt veel mensen aan. Maar mag dat zomaar, en hoe pak je het praktisch aan?
Mag je freelancen naast je vaste job?
In principe mag je als werknemer bijklussen als zelfstandige, maar er zijn wel enkele belangrijke aandachtspunten. Controleer eerst je arbeidsovereenkomst op een concurrentiebeding of een clausule over nevenactiviteiten. Sommige werkgevers eisen dat je hen op de hoogte brengt of zelfs schriftelijke toestemming vraagt, zeker als je activiteit raakvlakken heeft met de sector waarin je werkt.
Let ook op je loyauteitsplicht: je mag je vaste werkgever geen concurrentie aandoen en geen bedrijfsinformatie gebruiken voor je eigen zaak. Werk je bijvoorbeeld als marketeer en start je een freelance marketingbureau dat dezelfde klanten benadert, dan loop je risico op problemen. Transparantie naar je werkgever toe is vaak de beste aanpak, ook al is het wettelijk niet altijd verplicht.
Het statuest van bijberoep
Wie in loondienst werkt en daarnaast zelfstandig actief wil zijn, kan dit doen onder het statuut van zelfstandige in bijberoep. Dit is fiscaal en sociaal vaak voordeliger dan een hoofdberoep, zolang je aan bepaalde voorwaarden voldoet, zoals minstens halftijds tewerkgesteld zijn in loondienst.
Om te starten heb je onder meer nodig:
- Een inschrijving bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO)
- Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds
- Een btw-nummer, tenzij je onder de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen valt
- Eventueel een aparte bankrekening voor je freelance-inkomsten
Sociale bijdragen en belastingen
Als bijberoeper betaal je sociale bijdragen op je netto belastbaar inkomen uit de zelfstandige activiteit. Bij een beperkt inkomen kunnen er verminderde bijdragen gelden. Let op: je inkomsten als freelancer worden opgeteld bij je loon uit vaste dienst, wat kan betekenen dat je in een hogere belastingschijf terechtkomt. Een goede boekhouder of fiscaal adviseur is geen overbodige luxe om verrassingen te vermijden.
Hoe begin je concreet?
- Bepaal je niche: waar liggen je talenten en is er vraag naar op de markt?
- Check je arbeidscontract en bespreek eventueel met je werkgever.
- Schrijf je in als zelfstandige in bijberoep via een ondernemingsloket.
- Zoek je eerste klanten, bijvoorbeeld via je netwerk, LinkedIn of freelance-platformen.
- Hou je tijd goed in balans zodat je vaste job niet lijdt onder je nevenactiviteit.
Balans bewaren
Freelancen naast een vaste baan vraagt discipline. Reserveer vaste momenten voor je zelfstandige activiteit, bijvoorbeeld ’s avonds of in het weekend, en vermijd dat je opdrachten uitvoert tijdens je werkuren bij je werkgever. Begin klein, bouw geleidelijk een klantenportefeuille op en evalueer regelmatig of de combinatie nog haalbaar en lonend is. Zo behoud je zowel de zekerheid van je vaste job als de vrijheid en groeikansen van het freelancebestaan.
Foto: Diego Fioravanti via Pexels
